Dışişleri Bakanlığı Yerleşkesi Mimari Proje Yarışması
2011 | ödülsüz | Ankara | Bayındırlık Bakanlığı

 Tasarımın temel hedefi “Dışişleri Bakanlığı'nın işlevi ile örtüşen bir kimlik” oluşturmaktır.

 

Program incelendiğinde, bağımsız çalışma mekânı talep eden, ancak birbirleriyle yoğun ilişki kurması beklenen bir yapı ile karşılaşılmaktadır. Bu nedenle tasarımızda yatayda gelişen bir kurgu geliştirilmiştir. Yapının simgesel dili, yükselmeye, dikkat çekmeye yönelik yaklaşımlar yerine zengin mekan kalitesi ve kütlenin dingin ve kararlı duruşu ile sağlanmıştır.

 

Alana ulaşım, tasarımın önemli sorularının başında gelmektedir. İmar planında gösterilen 50 metrelik yol, açıldığında oluşacak kot nedeniyle kullanılmamıştır. Ulaşım için ana giriş, arşiv binası için de kullanılan, güneydeki 28. Caddeden alınmıştır. Yol mekanı geliştirilmiş ve yerleşkenin protokol girişi olarak düzenlenmiştir. Bu büyüklükteki bir yerleşke için tek giriş yeterli ve güvenli olmayacağı için, personel araçları, servis ve protokol dışı ziyaretçiler için batıdaki 25. caddeden ayrı bir giriş oluşturulmuştur.

 

Bakanlık makam bloğu, işlevin temsili yoğunluğu nedeniyle ayrı bir kütle olarak ele alınmıştır. Ana yaklaşımı karşılayan, konumuyla öne çıkan, bağımsız bir kütle olarak tasarlanmıştır. Giriş stilize edilmiş bir 'kolonad' ile vurgulanmış, kolonadın ölçeği ile sembolik bir niteliğe kavuşturulmuştur. Bakanlık bloğu ana kütle ile aynı dili konuşmaktadır. Yaklaşımda önde olması ölçek olarak etkisini arttırmaktadır. İç mekan kurgusu, galeri mekanları etrafında gelişmiştir. Mekânın aydınlık etkisi temel özelliğidir. Bakan ve Müsteşar makamları, yeşillendirilen özel bir iç bahçeye yöneltilmiş ve çevreden yalıtılmış, ancak doğa ile ilişkisini koruyan bir karaktere kavuşturulmuşlardır.

 

Programın Bakan Makamı dışındaki tüm birimleri tek bir kütle altında toplanmıştır. Parçalardan bir bütüne ulaşmak yerine, silindirik bir dış kütle algısına sahip bir mega kütle oluşturulmuştur., Tepenin üzerine yerleşen, yere güçlü basan, silindirik kütlenin etkisi üzerindeki büyük boşluklarla parçalanarak zenginleşmektedir. Planimetrik kurgu, Ankara için doğru saydığımız kuzey-güney yönüne bakan büro kütlelerinin, çevre-yeşil ile bütünleşen iç bahçeler etrafında ve bir sokak üzerinde örgütlenmesi ile oluşmuştur.

 

Ana kütle ve bakan makam kütlesinin yerleştirilmesinde, mevcut polis binaları etrafındaki ağaçların korunması önemli bir hedef olmuştur. Bu bölgedeki ağaçların önemli miktarı peyzajın bir parçası olarak korunmuştur. Alanın batısındaki çam ağaçları ise taşıncak ve arsa içine yeniden dikilecektir.

 

Ana giriş, protokol girişinin üzerindedir. Topoğrafik olanaklar sayesinde iki ayrı kademeden ulaşılmaktadır. Zemin kotundaki giriş, protokol ve üst düzey ziyaretçilere yönelik iken, alt zemin kotundaki giriş personel, iş takibi amaçlı ziyaretçiler ve sosyal tesis için kullanılacaktır. Giriş mekanı yapının büyüklüğü ve kimliğine uygun niteliklerde ve büyüklükte ele alınmıştır. Üç kat yüksekliğinde bir sokak, girişten itibaren doğu-batı ekseninde uzanmakta ve yapı dolaşım sistemini kurgulamaktadır.

 

Temel yaklaşım olarak zemin kotu ve üzeri büro işlevlerine ayrılmıştır. Zemin kotun altında ise, topografyanın düşmesine paralel olarak, iç bahçelere açılan Sosyal Tesisler (toplantı salonları, yemek salonları, Basın Merkezi, Sergi Salonu ve Müze vb.), Sağlık Merkezi, Kreş, Akademi ve STRM Bölümü ile Misafirhane yerleştirilmiştir. Bunlardan Sağlık Merkezi, Kreş, Akademi ve STRM Bölümü ile Misafirhane için ayrı giriş oluşturulmuş, yapıdan bağımsız çalışmaları sağlanmıştır. Garaj yapının altında yer almakta ve garajdan giriş ve bürolara kontrollü giriş sağlanmaktadır.

 

Büro iç yerleşiminde Siyasi Bölüm Girişe daha yakın konumlandırılmış, bölüm içinde Bakan makamına yakın olması gereken Koordinatörler, Müşavir Büyükelçiler gibi birimler bu çerçevede ele alınmıştır. İdari Bölüm ise hiyerarşik olarak geri planda düzenlenmiştir. (Şema 1) Ana kütle Bakan Makam Bloğu ile birinci kattan bir köprü ile bağlanması yanı sıra, Alt Zemin kattan da bağlanmıştır. Bu ikinci bağlantı aynı zamanda Basın merkezi ile Bakan makamının yakın ilişkisini kurmaktadır.

 

Yapının dolaşım kurgusunu iç sokak sağlamaktadır. Üç kat yüksekliği ile sistemin ana omurgası işlevini yüklenen sokak zengin bir mekânsal deneyim sunmaktadır. Büro kütlelerini keserek uzanan sokak, üst ve alt katlara açılan boşluk ve galerilerle, zengin bir mekân kalitesine ulaşmaktadır. Sokak üzerindeki merdiven ve asansör çekirdekleri ile katlara ulaşılmakta, yalın bir dolaşım sistemi kurulmaktadır. (Şema 2)

 

İç sokak üzerinde, büro kollarının arasında toplantı salonları oluşturulmuştur. Programda doğrudan istenmeyen, ancak her birimin içinde dağınık olarak tanımlanan bu toplantı odaları bir arada ele alınmış ve esnek bir kullanım önerilmiştir.

 

Sosyal Tesisler yapının sisteminden koparılmamış, bütün içinde ele alınmıştır. Böylece çalışanların yoğun çalışma temposu içinde sosyal tesislere ulaşması kolaylaştırılmış ve özendirilmiştir. Sosyal tesislerin tümü iç bahçelere açılmış ve çalışanların dış mekânı kullanmasına olanak sağlanmıştır.

 

Yapı 8 x 8 metre aks düzenine göre kurgulanmıştır. Bu düzen efektif bir otopark tasarımına olanak verdiği gibi (programın en büyük birimlerinden biri kapalı garajdır), toplantı salonları, büro vb. işlevlere de uygun sağlamaktadır. 8 metrelik taşıyıcı ölçüsü, bürolarda 1,6 metre genişliğinde modülasyon oluşturulmasını sağlamaktadır. Bu da minimum büro genişliği için gerekli olan temiz 3 metre boyutunu karşılamaktadır.

 

Büroların tasarlanmasında gün ışığından yararlanmak temel ilke olmuştur. Yapı iklimlendirilecek bile olsa, iklim değişikliklerinin ve gün ışığındaki değişimlerin algılanması ve temiz havaya bir pencere açılarak ulaşılabilmesi, çalışma ortamı için bir gereklilik olarak benimsenmiş ve tüm çalışma mekânlarının dışa açılımı sağlanmıştır. Arşiv, depo, fotokopi odası, çay ocağı gibi hacimler ise, büro kollarındaki servis zonlarına yerleştirilmiştir. Büro mekânını koridorlar üzerine dizilen, sıkıcı mekânlardan kurtarmak amacı ile katlarda yer yer holler oluşturulmuş, programın olanak verdiği yerlerde de galeri boşlukları tasarlanmıştır. Bürolar bu aşamada tek tek yerleştirilmediği için, bunlar şimdilik projede sembolik olarak gösterilmiştir. (Şema 3)

 

Yapı içinde tasarlanan merdiven çekirdeklerinin yerleri yangın kaçışlarını da sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Çekirdekler aynı zamanda betonarme karkas olarak tasarlanan strüktür sisteminin deprem perdelerini de oluşturmaktadır. Yapıda büyük açıklık geçilen hacimlerde ve ana giriş holünde ise çelik kullanılmıştır.

 

Mimari dil dışa karşı sağır etkinin, içte ise şeffaf etkinin baskın olduğu bir kurgu ile sağlanmıştır. Malzeme çeşitliliği mümkün olduğunca azaltılmış ve yalın bir etki hedeflenmiştir.