Gaziosmanpaşa Belediye Hizmet Binası Ve Çevresi Kentsel Tasarım Proje Yarışması
2004 | ödülsüz | İstanbul | Gaziosmanpaşa Belediyesi

 

I - Çevresel İlişkiler ve Ulaşım

Yaklaşık 1 km² lik bir merkez alanı içinde, “yaya bölgesi gibi düzenlenebilecek tek mekan” yarışma alanıdır. Bu alana, çevreden yaya olarak ulaşma işlevini hiç dikkate almadan yapılmış olan imar planı, salt araç trafiğini düzenlemeğe dönük tasarımı ile de alanın en önemli unsuru olan Merkez Camisini kavşak içine hapis etmiş ve ana mekandan soyutlamıştır. Buna, karşın cami çevresinde ve çok kısa mesafeler içinde ki kavşak düzenleri de gereken akışı sağlamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle kuzey, doğu, ve güney kesimlerinden gelen ana akımları çevredeki kavşak noktalarına tek yönlü ve oldukça hızlı taşıyabilen bir sistem organize edilmeğe çalışılmıştır. Bu yönlendirmede, yarışma alanıyla ilgisi olmayan trafiğin, alan çevresindeki arterlere aktarılması esastır. Bununla beraber, hem alanımızın idari, rekreasyonel ve kültürel çekiciliği, hem de merkez alana sağladığı, ciddi boyuttaki kapalı otopark nedeniyle, otopark girişi/çıkışlarının güçlü arterlere açılması gerekiyordu. Bu amaçla, Ordu caddesine yapılan giriş/çıkışlara ek olarak alan içinden geçen üç izli güçlü bir servis yoluna açılan giriş- çıkışlarla garajın şarj ve dejarjına güç kazandırılmıştır. (Bakınız-Şema I)

 

Ancak ulaşım sisteminin düzenlenmesinde gözetilen en önemli husus alanın iç düzenlenlemesinin bu sistemdeki yönlendirme değişikliklerine hassas olmamasıdır. Örneğin, Merkez Camii kuzeyinden geçen yolun, Ordu Caddesi boyunca devamı zaruri görülürse, alanımızın içinden geçen yolun yönü değiştirilebilir ve sistem alan çevresinde, saat istikameti yönünde hareket eden bir ring şekline dönüştürülebilir. (Bakınız-Şema II )

 

 

 

Bu şemada, planlama alanı çevresindeki ring, şüphesiz avantajlıdır. Ancak,

A-B zonlarının entegrasyonunu çok zayıflatmaktadır. Bununla beraber sayısal trafik verileri zorlarsa yapılabilir.

 

1/1000 ölçekli öneri planda biri kısa, diğeri orta erimde yapılacak 2 tür müdahale biçimine değinilmektedir.

 

1-  Kısa erimde yapılabilecekler

3-5 metrelik arkad düzenleri kullanarak, çeperlerindeki binalar henüz oluşmamış yollara korunaklı yaya kaldırımları kazandırılabilir ve mevcut imar planında önerilen 7 metrelik yollar tek yönlü sistemin kısa ringlerle güçlendirilmesine ciddi katkılar sağlar.

 

Nazım planda dikkate alınmayan Eyüp Caddesi ile Hamam Caddesi bağlantısının ivedilikle güçlendirilmesi doğru olur. Arkad düzeninin henüz yapılaşmasını tamamlamamış her yapı adasında olabildiğince kullanılarak, kent merkezindeki yaya sorununa bir ölçüde rahatlık sağlanması olasıdır.

     Kısa erimde çok önemli olan diğer konular şunlardır:

·      Ticaret gösterimine giren alanlarda, zeminin %100 kullanımı kaldırılmalıdır.

·      Meyilden kat kazanma kaldırılmalıdır.

·      Olabildiğince tüm yapı adalarında inşaat emsali kullanılmalıdır.

 

2-  Orta erimde yapılabilecekler

Alanımız da dahil olmak üzere tüm merkez alanını kapsayan bir dönüşüm planlamasına hemen başlanmalı ve bu planlamaya konu olacak kritik zonlar saptanarak, yapılaşmaları bir süre kısıtlanmalıdır.

Dönüşüm planı “etap-etap uygulanma” mantığıyla ele alınmalıdır. Nazım plan alanının bütünü (belki biraz fazlası) etüd edilerek sınırlar ona göre saptanacağından, nazım planda herhangi bir öneri getirilmemiştir.

 

II- Genel Tasarımı Belirleyen Ölçütler

 

1-  Alandaki yaya dolaşımının çeşitlilik ve sürekliliğini en çoğa çıkartmak ve çekicilik kazandırmak.

 

·      Genelde Ordu Caddesi trotuvarlarında yoğunlaşan yaya akımlarına alan geçişinde cazibe kazandırmak amacıyla yapılmış yeşil kuşaklar içinden geçen arkad’lı strüktür, aynı zamanda bir rekreasyon mekanı (piyasa yolu) olarak tasarlanmıştır. Bu strüktüre asılan su ögeleri, meydancıklar, kültür tesisleri ve çarşı ünitelerinin, keyifli bir sokak yaşamı oluşturacaklarını düşünüyoruz.

·      Böyle bir mekanı tiyatro, Belediye, çay bahçeleri çarşı ve Merkez Cami yeterince besleyecek ve zenginleştirilecek öglelerdir.

·      Merkez Camii,  tartışılacak mimari sorunlarına rağmen alanımızın hem görsel hemde sosyal anlamda, dominat ögesidir. Bu nedenle tasarım çizgilerini de yönlendirici ve güçlendirici olmalıdır. Bu amaçla çevresine önerilen saçak ve kolonat düzeniyle, bir tür külliye oluşturulmuş ve mekandaki yeri hem görsel, hem de işlevsel olarak  daha güçlenmiştir.

·      Cumhuriyet Meydanı küçük bir mekandır. Bunun alanımızla görsel bütünleşmesi ağaç dokusu ve yaya ulaşımın kolaylaştırılmasıyla sağlanabilirdi. Planda buna ek olarak, ilişki bir saçak strüktür ile de güçlendirilmiştir.

·      Alanın güney yarısının kullanımında merkezde çok ihtiyaç duyulan çay bahçeleri (terasları) ile oluşumunu büyük ölçüde tamamlamış çocuk bahçeleri yer almaktadır. Yaya dolaşımının kısmen yavaşladığı bu yeşil terasların altından servis yolu geçmekle birlikte, çocuk bahçesi ile görsel ve fiziksel bağlantı büyük ölçekte sağlanabilmektedir.

 

 

 

2-  Alan kullanımında yaya mekanları ve yeşil dokuyu en çoğa çıkartmak.

    Bu ana ölçüt’e uymak üzere:

·      Mimari projelendirmeye konu olan ögelerden, yalnızca çok işlevli salon zemin katta yer almakta olup, tiyatro zemin altı, medya merkezi ve restoranlar ise ( ayaklar üzerinde) üst kotlarda yer almaktadır.

·      Yaklaşık 20-25 adet ağacın yer değiştirmesini gerektiren düzenlemede, çay terasları da “çim döşemeli” ve üzerinde büyük saksılar içinde ağaçların yer aldığı yeşil mekanlar olarak tasarlanmıştır.

·      Merkez camii önündeki meydancığın 2 yanında park olarak düzenlenen pasif yeşil alanlar çeperleri ağaçlı iç kesimleri zengin çiçek bahçeleri olarak tasarlanmıştır.

·      Belediye kuzeyindeki Alle’de yer alan dükkanlar ise saçaklı yol altında yer almakta olup, yapı olarak öne çıkan tesisler değildir.

 

3-  Mimari Dil

Yatay hatların egemen olduğu ve görsel olarak kendini öne çıkarmayan  ve de zemini oldukça boş bırakan bir konsept; yaklaşımı belirleyen etmenler olmuştur.

 

Tasarım kentsel zeminin çoğaltılmasını hedeflemektedir. Yapı programatik ve strüktürel gerekler dışında zeminden kopartılmış,  “alt” ve “üst” ilişkiler kurguyu oluşturmuştur. Kongre- toplantı – tiyatro- çay bahçesi (cafe) gibi yoğun kullanılan programlar zeminin altında, medya merkezi – restoran - seyir terası gibi özelleşmiş programlar ise zeminin üstüne yerleştirilmiştir. Zemin alanın güneyindeki parkı doğru “kentsel bahçe/plato” şeklinde uzamış ve kamusal alan genişlemiştir.

 

Yeni yapıların kurgulanmasında mevcut yapı ile olan işlevsel ilişkiler kurulması sağlanmıştır. Özellikle bodrum kattaki garajlar ilişkilendirilmiş ve birlikte işleme olanağı yaratılmıştır. Zemin kattaki alle ile yol arasındaki dükkanlar hem mekanı tanımlamakta, hem de Belediye önündeki meydanı zenginleştirmektedir.

 

Yapının zemin altındaki bölümü betonarmedir. Zemin üstü ise çok amaçlı salon strüktürü dışında çelik strüktürden oluşacaktır. Gerekli strüktürel depo perdesi çok amaçlı salon ve merdiven-asansör şaftı ile sağlanmaktadır.