Büyükada Çarşı Camii Mimari Fikir Projesi Yarışması
2020 | ödülsüz | İstanbul | Büyükada Çarşı Cami Derneği

BÜYÜKADA  ÇARŞI CAMİİ MİMARİ FİKİR PROJESİ YARIŞMASI MİMARİ AÇIKLAMA RAPORU

Büyükada Çarşı Camii , adanın yerleşik dokusu içinde kalan, görece küçük bir alan üzerine yapılacaktır. Yakın çevrede genelde 2 katı aşmayan yapılar , bitişik düzende yer almaktadır. Kuzeyde sahil bandı ve Marmara Denizi ile güneyde Büyükada’nın ticari aksını oluşturan Altınordu Sokağı uzanmaktadır. Alanın batısından geçen Çiçekliyalı sokğaı ise, dar bir aralık olarak, yerşelkenin kıyıya açılan sokaklarından biridir.

Camii mimarisinin Anadolu toprakları üzerinde ve özellikle İstanbul’daki gelişimi , merkezi mekan arayışı olarak ortaya çıkmıştır. Kubbe ise bu arayışın başat strüktürel unsuru olmuştur. Cami büyüklüğüne bağlı olarak da , farklı kubbe kombinasyonları üretilmiştir. Karşılaştırma yaparsak, yapı bnüyüklüğü olarak Büyükada Çarşı Camii , Üsküdarda bulunan Mimar Sinan’ın eseri Şemsi Paşa Camii’niden daha büyüktür. Ancak birinin boğaz kıyısındaki bağımsız duruşu ile , diğerinin bitişik yapı düzeni içindkei ölçeği ve konumu dikkate alınınca, Çarşı Camii’nin klasik Osmanlı Camii’sinden farklı ele alınması gerekiği ortaya çıkar.

TASARIM YAKLAŞIMI

Çarşı Camii’ yerinin olanakları ve program talepleri çerçevesinde ele alındı. Arsa ebatlarındaki tek katlı baza ve üzerinde kıble açısında yükselen kübik kütle , formu oluşturdu. Büyükadanın silüeti içerisinde, mütevazi ve dingin bir duruş hedeflendi. Baza üzerinde yükselen ibadet mekanının dış çeperi aralandı ve bu aralıktan mekana ışık alındı. Bu aralık aynı zamanda camiinin minaresi işlevini de yüklendi ve özgün bir cami dili arandı. Günümüzde minarenin çıkılıp ezan okunan bir unsur olmaktan çok , sembolik bir değeri olmasa da, düşüncemizi besledi. Minare duvarı döşemeden koparıldı ve oluşturulan boşluk sayesinde , etkileri ve yapısal varlığı bodrum kattaki tali ibadet mekanına kadar uzatıldı. Boşluk doğal ışığın alt katlara kadar ulaşmasını sağladı.

Bazai, Cami kütlesi ve Minare birbirleri ile oransal olarak ilişkilendirildi. 3.75 m.Lik modülasyon ‘’a-2a-2a’’ düzeni içinde kullanıldı. Buna göre baza 3.75 m., cami 11.25 m. Ve minare de 18.75 m. Yükseklikte Büyükada silüeti içinde yer aldı.

Merkezi bir mekan olan tasarlanan ibadet yerinin tavanı kubbe formunda oluşturuldu. Ancak kubbe, geçmişteki gibi , strüktürel bir eleman olarak değil , ‘’gökyüzü’’ olarak ele alındı. Tavandan mekana akan ışığın da katkısıyla , kubbe adeta uçuyormuş hissine kavuşturuldu. İbadet mekanının beyaz yüzeyleri içinde mavi rengiyle , ayrıştırıldı, vurgulandı ve mekanın kimliğine etkisi arttırıldı. Kubbe camii mimarisi için bir ön kabul olarak değil , kültürel sürekliliğin aranması çabası olarak yorumlandı.