İzmir Ege Mahallesi Kentsel Tasarım ve Mimari Proje Fikir Projesi Yarışması
2013 | 1
Ülkemizde kentsel dönüşüm kavramı her ne kadar anlamını içeren biçimde kullanılmıyor olsa da Ege Mahallesi dönüşüm projesi, bu anlamda ülkemizde bir ilk olma özelliği taşımaktadır.Bu deneyim bundan sonraki süreçte öncü olabilecek cesur bir girişimdir.Güçlü planlama geleneği olan ülkelerde kentlerin rekabetçi ortama hazırlanmasında dönüşüm projeleri büyük bir avantaj sağlarken pek çok ülke kentlerindeki son kalan değerleri de kaybetti. 
Ege mahallesi dönüşüm projesi girişimi ile İzmir kenti bir avantaj yakalamış bulunmaktadır.Projenin ana yaklaşımı, bir metropol kentte (yada büyük kentte) bir alanın ayrıcalıklı bir mekana dönüştürülmesi ve bu dönüşümü o mahallenin sakinlerinin kültürel birikimleri ile yapılmasıdır.Önerilen tüm mekânlar, bu grubun renkli yaşamlarını bir turizm girdisine dönüşmesine ve giderek bu özel yaşamın ve kültürün geliştirilmesine yöneliktir. Proje, bu ayrıcalıklı ortamın kentte farklı bir mekânın farklı bir odağın olabileceğini ve giderek bu mekânın gezilmesi görülmesi gerekli alanlardan birisi olabileceğini ve bunun da o alanın sakinleri tarafından yapılması gerektiğini önermektedir.Öncelikle alan sakinlerinin şu an kullandıkları mekânlar ve karakteristik cepheler bir anı değeri olarak korundu. Özellikle 1517sokak bu gün olduğu gibi projenin ana omurgası olarak önerildi. Alandaki iki karakteristik yapı yeni işlevler kazandırılarak korundu.
 
KONUTLAR
Konutlar alçak katlı önerilmiştir.Her konut kümesi özelleşmiş yeşil alana sahiptir.Konutlara iç avlularından ulaşılmaktadır.Avluların büyüklüğüne göre uygun yer ve mesafelerde ulaşım şaftları çözülmüştür.Konut kümeleri olabildiğince mevcut sokakların izleri korunarak oluşturulmuştur.Kümeler içlerinde yaratılan mekanlarla mahalle  özel alanları yaratılmış komşuluk ilişkilerine olanak sağlanmıştır. Konutlar iki cepheli olarak önerilmiştir. Buradaki amaç İzmir ikliminde gerekli olan karşılıklı hava akımını sağlamaktır.Böylece konutlar doğal havalandırma olanağına kavuşturulmaktadır. Konutlar 8x8 aks sistemine göre planlanmıştır.Bu aynı zamanda tünel kalıp gibi kolay ve hızlı yapım tekniklerine olanak sağlamaktadır. 8x8 modülü 32 m² (1+1),64 m² (2+1), 96 m² (3+1) olarak 3 tip konut olanağı vermektedir. Ayrıca köşe konutları ve çatı arası konutları da konut tipini arttıran bu nedenle olanak ve seçeneği arttıran çözümlerdir.  Konut tipleri ihtiyaca göre azaltılıp çoğaltılabilir.
 
MÜZİK AKADEMİSİ
Kentsel dönüşüm sorunlarından biri ve belki de en önemlisi olan sorun, mahalle sakinlerininin alanı terketmesini önlemektir.Bu amaçla alanda, mahalle sakinlerinin anı değerlerini koruyan bazı yapılar korunmuştur.Bu yapılar mahalle sakinlerinin kültürel ve kimlik değerlerini geliştirecek çalışmalar yapabilecekleri  aktivite merkezlerine dönüştürülmüştür.Roman kültürünün en önemli etkinliklerinden olan müzik konusunda yapılacak çalışmalar için ayrılan binada müzik atölyeleri, dinleti salonları, eğitim alanları, bireysel çalışma alanları önerilmiştir.Bu işleve ayrılan yapı rölevesi alınıp yeniden aslına uygun olarak ve yeni işlevlerine göre yapılacaktır. 
 
STÜDYO DAİRELER
1517 sokak üzerinde yeralan ve mahalle karakteristiğini yansıtan binalardan ikincisi de korunmuştur. Ancak bu bina stüdyo tipi konutlara dönüştürülmüştür.Sanatçıların, öğrencilerin belli dönemlerde çalışmalar yapmak üzere kullanacakları, bulundukları ortam nedeni ile farklı deneyimler yaşayacakları ve mahalle sakinlerinin kültürel hayatlarına katkılarda bulunabilecekleri düşünülmüştür.Bu işleve ayrılan yapı rölevesi alınıp yeniden aslına uygun olarak ve yeni işlevlerine göre yapılacaktır. 
 
SEMT PAZARI
1540 Sokak üzerinde yer alan yapı yeri de semt sakinlerinin kullanabilecekleri bir kapalı pazar yeri önerilmiştir.Bu pazar alanı zaman zaman antika eserlerin sergilendiği ya da bir katınının bit pazarı olarak kullanıldığı İzmir'e gelen turistlerin uğrak yeri olabilecek sergi mekanlarını da kapsayan bir merkez olacaktır. Bu merkez semt sakinlerinin kültürel kimliklerini yansıtabileceği hem kentli hem de yabancı turistlerin uğrak yeri olabilir. Bu nedenle İzmir kentinde ziyaret edilmesi gerekli odaklardan biri haline gelebilir. Böylece hem turizme katkı hemde semt sakinlerinin bulundukları yerde kendilerini ve kültürlerini geliştirmelerine katkıda bulunabilir.
 
SEMT MEYDANI ve 1517 SOKAK
Ege mahallesinin tümünü kapsayan bir Semt meydanı önerilmiştir.Bu alan trafikten arındırılmıştır.Sümerbank yönünden gelen 1517 nolu Ege mahallesinin omurgasını oluşturan sokak bu meydanla noktalanmaktadır.1517 sokak ve önerilen meydan bir semt odağı olarak düşünülmüştür.1517 sokak ve meydana bakan zemin kat cepheleri ticari mekan olarak önerilmektedir. küçük butikler, küçük meyhaneler, kafeler, galeriler  ile bu odak hem yerli hemde yabancı turistlerin uğrak yeri olacaktır.Meydanın bir köşesinde yeralan eski kilise kalıntısı alanın cazibesini arttıracaktır. Alan farklı  kültür ortamı önermesi ile metropol kentte farklı bir odak oluşturacaktır.Bu ayrıcalıklı konum semt sakinlerinin bulundukları yerde kimliklerini geliştirmelerine de katkıda bulunacaktır.
 
PLATFORM ve İŞ MERKEZİ
Demiryolu geçişi nedeni ile Ege mahallesinin kent merkezi ile olan fiziki bağı da koparılmıştır. Böylece bir tarafta demir yolu diğer tarafta melez çayı mahalleyi kentten soyutlamaktadır. Kentle bağının kurulduğu tek yer demiryolu üstünden geçen üst geçittir.Ancak bu üst geçit kentle olan bağlantıyı güçlü yansıtmamaktadır. Bu amaçla üst geçidin Ege mahallesi tarafında bir platform önerilmiştir. Bu platform Ege mahellesi ile kenti daha güçlü bağlayacaktır. Bu platform pek çok işlevi barındırmaktadır. platformun altı alışveriş merkezi olarak meydanla ilişkilidir. Platformda yeralan amfi hem 1517 sokak hemde meydana açılarak bu alanlarda yapılacak aktiviteler için bir seyir ve katılım mekanı oluşturmaktadır. Platformun üzerinde çok amaçlı  bir kültür merkezi önerilmiştir. Yine platformun üzerinde yer alan Ofis-Otel bloğu Ege mahallesine ekonomik katkı sunması nedeni ile önerilmiştir.Platform ve üzerinde barındırdığı işlevler konum olarak kentle ilişki kurulan en yakın alanda yer almaktadır. Bu sebeple hem alanın içinde hemde dışında sayılabilecek bir konumda olması bu alanı kentlinin kullanımına kolay açması Ege mahallesininin kendi içinde yalnızlaşmasına engel olacaktır. 
 
YEŞİL SİSTEM
Alanda önerilen Yeşil alanlar konut bloklarının içinde düşünülmüştür. Bu alanlar konut bloklarının zemin katlarındaki geçişler ile birbirlerine bağlanmakta ve süreklilik oluşturmaktadır. Özelleştirilmiş bu yeşil alanlar çocuklar için güvenli oyun alanları, mahalle sakinleri için buluşma yerleridir. İzmir ikliminde hayatın dış mekanda daha çok geçtiği düşünüldüğünde  bu mekanlar trafikten ve kentin karmaşasından arındırılmış güvenli yaşam alanları sunmaktadır. Melez çayı kenarı ise pasif peyzaj alanlarına dönüştürülmüştür. Mürsel Paşa Bulvarı kenarında ise gürültü ve görüntü kirliliğini engelleyecek perdeleme peyzaj ağaçlandırması önerilmiştir.
 
YERALTI TRAFİK GEÇİŞİ
Demiryolu geçişi nedeni ile Ege mahallesinin kent merkezi ile olan fiziki bağı da koparılmıştır. Böylece bir tarafta demir yolu diğer tarafta melez çayı mahalleyi kentten soyutlamaktadır.Öneri de yapılması düşünülen trafik yolu 1517 sokağın altına alınmıştır.Böylece 1517 sokak ve meydan trafikten arındırılmıştır. Yeraltına alınan yol bodrum kotunda planlanacak otoparklara da bağlantı sağlayacaktır.
 
ÜST GEÇİTLER
Alanda 2 adet üst geçit bulunmaktadır. Alanda 1428 sokağa bağlayarak 3. bir üst geçit önerilmiştir. Bir tarafı demir yolu diğer tarafı melez çayı ile çevrili bu alanda kent ve ulaşım arterleri, toplu taşım duraklarına bağlantı ile bu üç yaya bağlantısı önem taşımaktadır.Şu an kullanılmakta olan demiryolu üst geçidi proje kapsamında tasarlanan platforma daha güçlü bağlanacak şekilde yeniden tasarlanmalıdır.
 
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİLİK
Önerilen 7 adet konut kümesi için her kümeye hizmet edecek geri dönüşüm ve enerji üretim alanları planlanmaktadır.Yapı ve yapı kümelerinde atık suların kullanımı, geri dönüşüm sistemleri, güneş enerjisi kullanımı, konutlarda doğal havalandırma,ortak arıtma üniteleri, avlularda iklime uygun peyzaj, ortak alanlar için enerji üretimi düşünülmüştür. Yağmur suyu geri dönüşümü, ünite ortak yönetimi ve güvenlik olanakları ile sade ve kalıcı malzeme kullanımı gibi sürdürülebilir çevre bilincinin oluşmasına katkıda bulunacak sistemlerin kullanılması önerilmektedir.
 
İLİŞKİLER
5000 planda gösterilen liman arkası planı mekansal anlamda bir öneri taşımamaktadır.Özel planlama alanı olarak gösterilen Sümerbank alanı hızlıca üzerine yapılan uyumsuz binalar ile özelliğini kaybetmektedir. Önerilen melez çayı kenarında oluşturulan rekreasyon alanı sümerbank alanının da planlanması ile süreklilik kazanabilir.Ancak 1517-1525 sokak, Şehitler caddesi ve demir yolu ile sınırlandırılmış alanın kensel mekan anlamında yeniden tasarlanması gerekmektedir.
 
KONUT MODÜLASYONU  KULLANIM ŞEMASI
YAPI KODU  8X8 MODÜL SAYISI    1+1 SAYISI    2+1 SAYISI    3+1 SAYISI
K1:                  17 x 6 = 102                34x6 =204      17x6 =102     11x6 =66
K2:                  17 x 6 = 102                   34x6 =204      17x6 =102        11x6 =66
K3:                  25 x 6 = 150                   50x6 =300      25x6 =150     16x6 =96
K4:                  34 x 6 = 204    68x6 =408      34x6 =204        22x6 =132
K5:                  27 x 6 = 162                   54x6 =324      27x6 =162        18x6 =108
K6:                 19 x 6 = 125    38x6 =228      19x6 =125        12x6 =72
K7:                 28 x 6 = 168                    56x6 =336    28x6 =168        18x6 =108
 
PROJE ALAN HESABI TABLOSU
YAPI ADI   PROJE ALANI
K1,K2,K3,K4, 9000 + 9600 +13800 + 17890 m²
K5,K6,K7(KONUT)   16500 + 10200 + 15300= 92300 m²  
SEMT PAZARI   12000 m²
MÜZİK ATÖLYESİ                           2500 m²
STÜDYO DAİRELER            2500 m²
KÜLTÜR MERKEZİ                         1500 m²  
OFİS KULE                                       18000 m² 
PLATFORM ÇARŞI                          3000 m²  
TOPLAM:                                          131800 m²  
YAYA VE YEŞİL ALAN :                 12120+ 9830=21950 m²