Çanakkale Belediyesi Kent Meydanı ve Çevresi Düzenlenmesi "Yeşil" Kentsel Tasarım Proje Yarışması
2013 | ödülsüz

 Kentler ve gökyüzü 2

'Kuşaktan kuşağa aktarılan bir inanış var Bersabea'da: gökyüzünde asılı bir Bersabea daha olduğu, kentin en yüce erdem ve duygularının orada boşlukta durduğu ve göktekini kendisine örnek alırsa yerdeki Bersabea'nın onunla bütünleşebileceği. Geleneğin bu kentle ilgili kurduğu imge som altından yapılmış, kilitleri gümüş, kapıları pırlanta, tümüyle kabartma ve marketöri işli bir mücevher-kent, kusursuz bir işçiliğin en değerli malzemeye uygulandığında yaratacağı en mükemmel ürün. Bersabea sakinleri bu inanca bağlı olduklarından, gökyüzü kentini hatırlatan her şeye büyük değer veriyorlar: soylu metalleri ve nadir taşları topluyor, geçici modalara yüz vermeyerek kompozit düzende biçimler geliştiriyorlar. 
...
Kusursuzluk kıratını artırmaya niyetli bir kent olarak Bersabea, bugün artık çirkin bir tutku olan boş küpünü doldurma işini bir erdem gibi görüyor; bilmiyor ki insanın alabildiğine gevşediği anlar, kendi kendinden ayrıldığı, düşmeye bıraktığı, gevşediği anlardır. '
...
Italo Calvino’nun Görünmez Kentler Üzerine yazdığı kitabında böyle anlatır gökyüzü kentlerini,ölülerini,adlarını, sürekliliklerini..
İnsanlık tarihinde önemli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Çanakkale kentinde de her imge ölülerini simgeler. Destanlarını, şavaşlarını, başarılarını,başarısızlıklarını..
Ölüleriyle bir bütün olan Çanakkale'ye her gelişinizde, hissedersiniz tüm geçmişlerini orada yaşayan insanların. Hatta öyle bir duruşu vardır ki bu liman kentinin, daha siz denizin üzerindeyken, ayaklarınız karaya basmazken, tarih görünmeye başlar kıyılarından Çanakkale'nin.
İşte bu yüzden  Çanakkale'ye denizden ulaştığımız noktaya bir boşluk tasarladık. Bir boşluk ve bir imge, Çanakule.Yerin altında kalan tüm yaşanmışlıkların gökyüzünde simgelenmesini sağladık. Çanakkale sakinlerine yaşanmışlıklarını hatırlatan, misafirlerine tanıklık ettiren her şeyi bir boşlukta topladık ve onu biçimlendirdik.
 
Tarih ve Çanakkale
Tarihsel süreçte yoğun bir ticari ve kültürel sirkülâsyonun merkezi olmuştur Çanakkale. Bunun yanı sıra, aktif bir jeolojik konumda bulunması;  kente gelen uygarlıklar tarafından yeniden kurulma döngüsü katmanlaşmış arkeolojik dokuyu oluşturur.
Kent merkezinin, boğazın en dar bölgesinde kurulması; kenti hem savunma açısından stratejik bir konumda  hem de Avrupa-Anadolu arasında geçiş güzergahı arasında tutar. Dolaylı olarak, kentin bu bölgesi  ticari ve  turistik bir değer olarak gözlemlenir. Halen sürmekte olan Avrupa-Anadolu sirkülâsyonu, kent merkezinin vazgeçilmez odak noktası olmayı devam ettirir. 
Çanakkale kenti son dönemlerde planlı büyümesi ve başlattığı yeşil vizyonuna bağlılığı ile çevre bölgelerde düzenli bir kentleşme yönünde ilerlemektedir. Fakat uzun solukta, kent merkezi bu büyüme ile doğru orantılı bir planlamaya sahip değildir. Bugün, eski kent dokusu ile yeni kent dokusunun iç içe girmesi ile kent merkezinde kaotik bir doku gözlemlenmektedir. Bu durum kentlinin ve bölgeye gelen ziyaretçinin kullandığı işlevsel alt odakların birbirinden kopuklaşmasına sebep olur. Ve bu soyutlaşma kimliksiz bir kentleşme ile sonuçlanır.
Ülkemizde 30 yıl öncesine kadar her kentin kendine özgü bir dili mevcuttu. Fakat 1980 sonrası kentlerin kimliklerini yitirişi ve hızla birbirlerine benzemeye başlaması ile kendine özgü bir duruşunu kaybeder.  Çanakkale de bu kimlik kaygısına giren kentlerimiz arasındadır. Özellikle son dönemlerde kent yönetimi, kentsel düzenlemeleri ve çeşitli kamusal mekânları yenilemeleriyle bu arayışı vurgulamaktadır. “Yeşil” kent olgusunu hedef belirleyen kent için, bölgenin en önemli karşılama ve toplanma mekânı olarak bilinen, yeni kent meydanı olarak önerilecek mekânın düzenlenmesi istenmektedir. Ancak bu beklentinin, kentsel çözüme ulaşabilmesi için daha kapsamlı bir arayışa gidilmelidir. Bu nedenle, işlevsel alt odaklar olarak belirlediğimiz; Çanakkale Belediye Binası, Halk Bahçesi, Cumhuriyet Meydanı, Çarşı Caddesi, , Kordon, Yalı Caddesi ve Pazar yeri gibi yoğun kullanımlı kent mekânlarını birleştirecek, noktasal değil daha bölgesel bir tasarım önerisine gidildi.
Önerdiğimiz Kent meydanına üç ana koldan bağlanabilen tasarımda; kentlinin bu kollara mevcut sızıntıları ve kullanım şekilleri göz önünde bulundurularak yeni kentsel odaklar ve bunları destekleyen etaplamalar yapıldı.
Kent meydanı
Günümüzde meydan gereksinimi toplumların motorlu araçlardan rahatsız olmadan kullanabileceği düzenli mekânlar olarak algılanmaktadır. Çanakkale Kent Meydanı olarak düşünülmekte olan kent meydanı ise araçlar tarafından yoğun olarak kullanılmakta olan; kentin, turistik ve ticari bir kaynağı olarak benimsenmiş feribot iskelesinin tam karşısında bulunmaktadır. %100 trafikten izole edilmesinin mümkün olmayan bu kullanım alanın ilkesel bütünlüğü, trafiğin Cumhuriyet Bulvarı doğrultusunda daha kontrollü ve indirgenmiş bir trafik kullanımına bırakılması olarak öngörülür. Özellikle kent meydanında, Belediye Binası- iskele aksında ilişki bütünlüğü için, dramatik bir kotlandırmadan uzak bir tasarım önerisinde bulunduk. 
 
1 Kent meydanı -Belediye aksı
Kent Meydanını en çok etkileyecek olan, Kent Meydanı – Belediye aksı doğrultusunda kullanım özellikleri düşünülerek, yeşil yoğunluğunun ön planda olduğu bir boşluk oluşturuldu. Etaplandırılarak, kullanıcı yaklaşım yollarının yoğunlukları düşünüldü; bu düşünceyle Cumhuriyet Bulvarı ve Demircioğlu Caddesi çeperleri kentliye bırakılarak kent meydanının sürekliliği oluşturulmuştur. 
Belediye aksından gelen yeşil bant ile kent için akustik konfor, doğal ses izolasyonunu sağlamaktayız. Hasan Mevsuf Sokak çeperinde, yapı bütünlüğü öneriyoruz. Yapı bütünlüğü sadece Halk Bahçesi ile olan ilişkinin kopmaması için Muammer Aksoy parkının bulunduğu bölgede kesintiye uğramaktadır. Yapılar, üzerilerinde bulunan pv paneller ile kendi enerjilerini elde edebileceklerdir. Sert zemin ve yapı bloklarının yeraltı kotlarında kapalı otoparklar bulunmaktadır. Yağmur suyunun, sert zemindeki mazgallar vasıtasıyla otopark kotundaki depolarda toplanıp yeşil bölgelerin sulanması için depolandırılacaktır.
 
2 Kent Meydanı-Yeni sahil bandı
Kıyıyla ilişkinin arttırılması için sahil bandında yapılan düzenlemelerde özel kotlandırılmaların düşünüldüğü ve ardalandaki tarihi dokunun çerçevelendiğin bir öneri yapılmaktadır. Kent Meydanı -Sarıçay- Pazar yeri ilişkisinin kıyı düzenlemesi koluyla daha da güçlenecektir. Saat Kulesinin çevresinde bulunan meydanının rahatlaması için tescilli binanın korunarak deniz cephesinin açılmasını öneriyoruz. Bu sayede kentlinin tarihi doku ile teması kolaylaşmış olacaktır.
 
3 Kent Meydanı- kordon boyu
Düzenlenmesinin tamamlanmış olduğu Kordonboyu’nun,  Kent Meydanı ilişkisinin foksiyonal kolların sürekliliği ile sağlanmaktadır. Bu bölgedeki taze kent belleğine zarar vermeden bütünlüğü koruyoruz.